صفحه اول     درباره ما     تماس با ما     پیوندها  
چهارشنبه، 3 اردیبهشت 1393 - 15:22   
  جدیدترین مطالب:سایت جامع و مستقل گروه خیریه انصار http://www.ansarput.ir (جدید)     تاکید وزیر نفت بر ارتقاء جایگاه بین المللی دانشگاه صنعت نفت     اَلمُؤمِنُ دَأبُهُ زِهادَتُهُ وَ هَمُّهُ دِیانَتُهُ وَ عِزُّهُ قناعَتُهُ وَ جِدُّهُ لِآخِرَتِهِ ، قَد کَثُرَت حَسَناتُهُ وَ عَلَت دَرَجاتُهُ     پر نشیب و فراز نفت     رونمایی اولین شبکه ضریح جدید امام حسین(ع)       
 پربیننده ترین ها
  ادامه پربیننده ترین ها
- اندازه متن: + -  کد خبر: 453چهارشنبه، 2 دی 1388 - 09:08
شرح جان شرحه شرحه باز گو
تاسوعا و عاشورای تهران
  

 

 
تاسوعا و عاشورای تهران
003648.jpg
 
به بیابان شدم، عشق باریده بود و زمین ترشده؛ چنانکه پای آدمیان در گل فرو شود، پای من در عشق فرو شد.
تاسوعا و عاشورای تهران

حسینیه کربلایی های گلوبندک یا تکیه بازار تجریش با آن معماری قدیمی، تکیه دولت یا عزاداری در جردن، دسته های خیابان ابوسعید یا عزادارانی که به امام زاده صالح می روند هرکدام این روزها داستان عزاداری و مراسم سوگواری خود را دارند و هرکدام میزبان عزاداران خاص خود هستند.
عزاداری دانشجویی 
میان تمام هیات ها و تکیه ها و مجالس عزاداری ماه محرم، همیشه آنهایی که مشتری هایش جوان ها و دانشجوها بوده اند صفای دیگری دارد. مجلس های دانشجویی، هم گرم تر و پرسوزتر است و هم مباحثی که در سخنرانی پیش از عزاداری مطرح می شود نسبت به جاهای دیگر سطح بالاتری دارند. مسجد کوی دانشگاه و مسجد دانشگاه تهران از قدیمی ترین مراکز عزاداری های دانشجویی است. شب ها در مسجد کوی، مثل سال های گذشته آیت الله امجد سخنرانی می کند، نام او با این مسجد کم کم دیگر عجین شده است، چون در مناسبت های مذهبی مختلف از جمله ماه رمضان و همین ماه محرم همیشه سخنران این مسجد، ایشان بوده اند. در مسجد دانشگاه تهران صبح ها برنامه عزاداری به راه است. فردا و پس فردا (تاسوعا و عاشورا) هم می توانید ساعت ۱۰ صبح به این مسجد بروید و در مراسم شرکت کنید. سخنران اینجا حجت الاسلام پناهیان است که میان نسل جوان محبوبیت زیادی پیدا کرده است. بعد از سخنرانی، سعید حدادیان مداحی می کند، یکی از باسابقه ترین مداح های تهران که وقتی بخواهد حسابی شلوغش می کند و از مردم اشک می گیرد. حدادیان شب ها در غرب تهران مراسم دارد؛ در مسجد امام حسن مجتبی که توی خیابان آزادی و نزدیک بزرگراه یادگار امام است. مسجد دانشگاه صنعتی شریف در غرب تهران هم برای شب های عزاداری به خصوص این سه شب باقی مانده، جای دوست داشتنی و مناسبی است. بر عکس مسجد دانشگاه تهران که ظاهر مدرن و خاصی دارد، معماری مسجد دانشگاه شریف خیلی به معماری سنتی اسلامی وفادار مانده و توی حیاطش می توانید چندین شبستان و رواق پیدا کنید. برنامه های دانشگاه شریف هم با مال تهران یک تفاوت اساسی دارد، آن هم این است که هر شب، سخنران ها با شب قبل فرق دارند. حجت الاسلام پناهیان در این شب های پایانی دهه اول محرم، اینجا هم سخنرانی دارد. مسجد دانشگاه امیرکبیر، علم و صنعت، خواجه نصیر و بقیه دانشگاه های تهران هم هر کدام برنامه های خاصی برای عزاداری دارند که اگر به آنها نزدیک بودید، می توانید در آنها شرکت کنید. اما یکی از شلوغ ترین و پررونق ترین مراسم عزاداری این شب ها در بیت رهبری است. در حسینیه امام خمینی، بیت رهبری، از شب هشتم محرم - برای پنج شب - مراسم عزاداری برقرار است که بعد از نماز مغرب و عشا (حول و حوش ساعت ۳۰:۱۹) شروع می  شود. حجت الاسلام صدیقی یکی از سخنران هایی است که در این شب ها برای شرکت کنندگان در مراسم - که بیشترشان جوان هستند - سخنرانی می کند. بعد از سخنرانی هم، بهترین مداح های تهران در حضور رهبر انقلاب ذکر مصیبت می خوانند و همراه مردم سینه زنی می کنند. سعید حدادیان، حاج منصور ارضی، حاج محمد طاهری و خیلی های دیگر این شب ها در بیت رهبری مداحی می کنند. در ضمن اگر در عزاداری اینجا شرکت کنید، می توانید بعد از پایان مراسم (که زیاد طولانی نیست تا مشکلی برای آنهایی که از راه های دور آمده اند پیش نیاید) شام بخورید.
شاه تیغه 
نارمک یعنی صد میدان که هر میدان حداقل یکی دو هیات کوچک و بزرگ دارد. تک و توک خیابانی هست که اثری از هیات های عزاداری در آن نباشد. آنهایی که ساکن این منطقه هستند،  می دانند که هیات های نزدیک خیابان سمنگان روز عاشورا می آیند و این خیابان را می بندند. بعد همه با هم می روند مسجد جامع نارمک و با هم بر می گردند.
اما یکی از بزرگترین تکایای نارمک، در خیابان مهر واقع شده است. هیات عزداران خیابان ۵۲، انتهای خیابان مهر یعنی نزدیک به۴۶ متری نارمک. علم ۱۹ تیغه این هیات برای خیلی از علم کش ها هم رویاست شرحِ جانِ شرحه شرحه بازگو
و هم شهرت. شاه تیغه این علم بزرگترین شاه تیغ این منطقه، چند سالی است روی این نشان قرار دارد. تاسوعا و عاشورا طول دسته عزاداران گاهی به وسط خیابان مهر هم می رسد. عرف کار این است که بعد ازشام شب تاسوعا همه برای استراحت می روند و صبح روز عاشورا کار را شروع می کنند، اما بانیان این هیات از شب تاسوعا نمی خوابند تا عصر روز عاشورا.
ظهر روز عاشورا که می رسد این عزاداران به تکیه سید می روند. سید یکی از اولین بانیان این هیات بود که حالا از این محل رفته وبالای میدان الغدیر زندگی می  کند. عزاداران هیات ۵۲ به خاطر زحمات این پیرمرد، هر سال با چند اتوبوس به خانه او می روند و مراسم عزاداری را آنجا دنبال می کنند.
جالب آنکه این هیات تنها یک آشپز ۸۰ ساله دارد و هر سال او را می آورند برای پختن قیمه روز عاشورا، فقط ظهر عاشورا. به غیر از این قیمه هم هیچ غذایی را نمی پزد. قیمه ظهر عاشورای این هیات آنقدر معروف است که از نقاط مختلف نارمک، مردم برای بردن این نذر می آیند.
عشاق الحسین و بیت الرقیه 
اگر از اهالی شرق تهران باشید و حال و توان سینه زنی درست و حسابی را دارید، هیات عشاق الحسین می تواند یکی از انتخاب های شما باشد. کافی است سری به خیابان زرین نعل در حوالی میدان شهدا بزنید تا در حسینیه این هیات، روزهای عزاداری را بگذارنید.
این هیات نسبتاً قدیمی که در اوایل دهه ۶۰ تشکیل شده، در میان جوانان، طرفداران زیادی دارد و در شب های محرم و تاسوعا و عاشورا جای سوزن انداختن نیست.
«حاج علی قربانی» مداح اصلی این هیات به حساب می آید و بخش اصلی مراسم بعد از سخنرانی و روضه، سینه زنی هایی است که گاهی ساعت ها به طول می کشد. در روزهای تاسوعا و عاشورا، مراسم آنها بعد از نماز ظهر شروع می شود و شما وقت دارید تا ظهر در جاهای دیگر و مراسم دیگر شرکت کنید. البته اگر هم دوست داشته باشید، زیارت عاشورای صدسلام، قبل از ظهر خوانده می شود و می توانید از صبح به همین حسینیه بیایید. البته اگر زیاد طرفدار سینه زنی های این چنینی نیستید، «بیت الرقیه» واقع در فلکه دوم نیروی هوایی می تواند جای دیگری باشد که شما بروید. در این مکان، آقای هاشمی نژاد همان سخنران معروفی که تصاویر او را در تلویزیون هم دیده اید، سخنرانی می کند. علاوه بر ده شب محرم، در روز تاسوعا و عاشورا در این مکان مراسم برقرار است. مراسم هم شامل زیارت عاشورا و سخنرانی خود آقای هاشمی نژاد است و در پایان هم کمی سینه زنی.
اگر به مباحث اخلاقی علاقه دارید، این سخنرانی ها را از دست ندهید. حواستان باشد اگر می خواهید در خیابان ننشینید، حتماً زودتر برای شرکت در مراسم «بیت الرقیه» اقدام کنید.
بازار، قلب عزاداری 
بازار تهران در این چند روز مرکز یکی از بزرگترین تجمعات مردمی است که حال و هوای این جا را کاملاً عوض کرده است. همین که به خیابان های حوالی بازار نزدیک شوید، این حال و هوا را حس می کنید. پدر و مادرها و فرزندانی که از صبح به تدریج گوشه گوشه خیابان ها و پیاده روها را پر می کنند و بعد از ساعتی دیگر جایی برای سوزن انداختن پیدا نمی کنید. یا مردمی را می بینید که برای تماشا آمده اند و یا هیات های عزاداری و دسته های زنجیرزنی که از نقاط مختلف به اینجا آمده اند. در هر نقطه فقط نشانه های محرم را می بینید. تکیه های عرب ها و پاکستانی ها هم مراسم عزاداری مخصوص خود را دارند و تعداد زیادی هم برای تماشای مراسم آنها، به اینجا می آیند. مراسم خیمه سوزی در روز عاشورا هم یکی از گوشه های جذاب این مراسم است که حوالی ظهر انجام می شود و آتش زدن خیمه ها در حضور این جمعیت انبوه و همراهی نوای دسته های عزاداری و گریه های مردم کنار خیابان و چهره های مغموم، حس و حالی به این فضا می بخشد که تنها یکبار بودن در اینجا کافی است تا هر سال عاشورا، به جز بازار جای دیگری نروید. بساط نذری ها هم به طور گسترده ای در همه جا وجود دارد. از شربت و شیر بگیرید تا غذاهای مختلف که به صورت مردمی در همه جا به چشم می خورد تاثیر این مراسم را در چشمان کودکانی که لباس عربی پوشیده اند، به خوبی می توانید حس کنید.
تکیه های کوچک 
در مناطق مهاجرنشین تهران، مثل اسلامشهر وخاک سفید به جای هیات های بسیار بزرگ، با انبوهی تکیه کوچک مواجه می شوید. «حسن هادوی» بچه اسلامشهر می گوید:  «یک کوچه سی متری ۴ تکیه دارد که همه هم با هم رقابت می کنند، درحالی که به نظر من اگر دورهم جمع بشویم از بزرگترین تکیه های تهران جلو می زنیم...»
این پدیده دلایل کاملاً روشنی دارد. قومیت گرایی خاصی که در این مناطق حاکم است. اگر گذارتان به کوچه ها و این مناطق افتاد، به چشم خود می بینید که نوشته اند:
«تکیه...های مقیم اسلامشهر.»
بالای شهر
خیابان های منتهی به میدان محسنی مسدود است. جمعیت پیاده مجال تردد را از خودروها می گیرد. صدای دور طبل و سنج، از نزدیک شدن دسته های عزاداری خبر می دهد. امروز هم مانند همه روزهای غیرتعطیل، میدان محسنی غلغله است، اما این بار نه برای دیدن و خرید از مغازه ها و پاساژهای جورواجور این میدان، بلکه به شوق عاشورا. کوچه های منتهی به میدان شاه نظری، بیژن، وزیری و ... نیز وضعیت مشابهی دارد. از هر یک از کوچه ها و خیابان ها دسته هایی با علم و طبل های بزرگ به میدان نزدیک می شوند وگروه های زنجیرزنی. فضای باز میدان محسنی، به علم داران اجازه می دهد که به راحتی چرخ بزنند و شاید به همین دلیل میدان محسنی میعادگاه دسته های عزاداری این اطراف است... خیابان ظفر بالاتر از تقاطع نفت نیز معرکه دیگری است. جایی که در بیمارستان علی اصغر به یاد کوچک ترین شهید کربلا، کودکان بیمار را مداوا می کنند.
گهواره علی اصغر، شاخصه این هیات عزاداری است. عزاداران این هیات زنجیر نمی زنند، آنان بر سینه کوبیدن را ترجیح می دهند و به جای علم های چندین متری، گهواره است که هیچ سالی نباید از قلم بیفتد. درست روبه روی بیمارستان ساعتی هم می نشینند و نوحه علی اصغر مداح، اشک عزاداران و مردم تماشاگر را در می آورد و والدین کودکان بستری در بیمارستان از همه گریان تر. وقتی مداح برای شفای کودکان بستری به علی اصغر شهید متوسل می شود، فریاد آمین جمعیت، منطقه را می لرزاند. خیابان ظفر کاملا مسدود شده و مسافران خودروهای عبوری نیز به جمعیت پیوسته اند. ساعتی بعد هیات عزاداران متوسل به علی اصغر، خیابان ظفر را به سمت تکیه ترک کرده اند و مادران گریان هنوز روبه روی بیمارستان. شاید فردا کودکانشان به یمن وجود علی اصغر شفا یابند. ظهر عاشورای میدان محسنی و خیابان ظفر با خورش قیمه پایان می یابد، اما با تاریکی هوا، جمعیت با شمع های روشن به سمت میدان محسنی روان می شوند. این شب، خبری از علم وچراغ های درخشان نیست و تنها فانوس های کوچک و شمع های دست عزاداران، میدان و خیابان ها را روشن می کند. شام غریبان شاید برای بیشتر هیات ها اوج عزاداری باشد. طاقچه های مسجدالغدیر و میدان محسنی و بلوار میرداماد و بیمارستان علی اصغر در انتظار شمع های شماست.
تکیه بزرگ تجریش 
تکیه بزرگ تجریش. بهتر است بگوییدتکیه بالا ، تکیه ای قدیمی با قدمتی بیش از صد سال.
این تکیه روزهای عادی - غیر از ماه محرم - محل فروش میوه و تره بار است و مغازه های اطراف هم این کار را با شدت هرچه بیشتر دنبال می کنند. با شروع ماه محرم، از سیاه پوش شدن در و دیوار این محل می توان متوجه حال و هوای عزادار آن شد. اولین نشانه این عزاداری، پرچمی است که روی بام حرم امام زاده برافراشته شده و با هر نسیم ملایمی همراه می شود. این پرچم از اول محرم تا اربعین امام، سیاه است و ماتم زده.
تکیه بالا ، تکیه اصلی تجریش است. طبقه بالا مخصوص خانم ها است و آقایان در طبقه زیرین به عزاداری می پردازند. همه جا سیاه پوش است و تمثال های بزرگ و رنگارنگ از امام حسین و حضرت ابوالفضل و شعرهای خاطره انگیز سرتاسر محل را پوشانده است. تکیه یک لحظه آرامش ندارد. دسته های مختلف از تکایای گوناگون می آیند و بروبچه های تکیه از آنها استقبال می کنند. از همه جا می آیند. از اوین درکه گرفته تا اقدسیه ونیاوران. خیلی ها از ساعت ها قبل توی این تکیه می نشینند و بچه های کوچکتر هم از همه جلوتر، مراسم عزاداری بعد از نماز مغرب و عشاء و سخنرانی واعظی از خود حرم امامزاده و مسجد همت شروع می شود و تا پاسی از شب ادامه دارد. حتی تا ساعت ۵ و ۶ صبح، گاهی.
دسته های عزاداری بعد از خوردن چای و نوشیدن شربت به خیابان ها و کوچه پس کوچه های اطراف می آیند و عزاداری می کنند، تا سپیده دم.
ظهر عاشورا
محشری از آدم های سیاه پوش و ریز و درشت. همه محو تماشای نخل گردانی. نخلی که می گویند صدها کیلو وزن دارد و مثل پری، انگار روی دوش عزادارن، دست به دست می چرخد.
هر حاجتمندی زیر این نخل، امام مظلوم را صدا می زند و زن ها در کناری، مویه کنان شاهد این مراسمند. اگر بتوانی وارد تکیه شوی - که نمی توانی - ازدحام جمعیت را از نزدیک لمس می کنی تا اینکه...
- صدای اذان و فریاد وای حسین کشته شد!
این پایان عزاداری روز عاشورای این تکیه است.
طوق طیب 
یکی از معروفترین تکیه های تهران؛ تکیه دولت در چهارراه سیروس تهران است. تکیه ای که در تقاطع خیابان سیروس و مصطفی خمینی (بوذرجمهری سابق) قرار دارد و سابقه تاسیس و برقراری آن به دوره قاجاریه برمی گردد، تکیه ای که ابتدا به عنوان محلی برای عزاداری درباریان و حکومتیان به وجود آمد و بعدها به مرور روزگار، آن تکیه و خیابان سیروس و محدوده بازار به یکی از بزرگترین محل های عزاداری تبدیل شد و با انقراض قاجاریان و روی کار آمدن رضاخان، به محل عزاداری قزاقها تبدیل شد و همه ساله با آغاز محرم، قزاقها و در راس آنها رضاخان به سر و روی خود گل می مالیدند و عزاداری می کردند و بعدها با زیاد شدن جمعیت تهران، این تکیه به یک تکیه مردمی تبدیل شد. این خیابان و محدوده اش که از یک طرف به سمت بازار و از سمت دیگر به طرف مولوی و سرچشمه منتهی می شود، هر ساله با شروع محرم یکی از بزرگترین پایگاه ها و محل های عزاداری است و تقریبا تمام دسته جات و هیات های عزاداری معروف بازار که در روزهای تاسوعا و عاشورا راه می افتند، در این چهارراه با یکدیگر مواجه می شوند. یکی از معروفترین علامت ها که هر ساله به سمت چهارراه سیروس و تکیه دولت می آورند، طوق مرحوم طیب رضایی است، طوقی که تنها از یک تیغه بلند تشکیل شده و حمل آن بسیار مشکل است. زمانی خود طیب این علامت را در صدر هیات راسته بازار بزازها حمل می کرد و حالا هم بازماندگانش هرساله طوقش را به یاد او به چهارراه سیروس می آورند.
در ایام تاسوعا و عاشورا برای عزاداری حتما سری به خیابان سیروس و حوالی تکیه دولت بزنید.

تعداد بازدید: 2654 ،    
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
 کد امنیتی:
 
برنگار
آب و هوای 44 شهر
موتور جستجوی قطره
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© گروه خیریه انصار 1385
ansar.put@gmail.com
پشتیبانی توسط: گروه نرم افزاری فکا
{%ten_pr%}